روش ثبت هزینههای حسابرسی و مشاوره مالی در خیریهها چگونه است

ثبت هزینه‌های **حسابرسی و مشاوره مالی** در سازمان‌های مردم‌نهاد (خیریه‌ها) در ایران، تابع قوانین حسابداری و مالیاتی کشور و همچنین دستورالعمل‌های خاص سازمان دهیاری و شهرداری‌ها (برای خیریه‌های ثبت‌شده در این سامانه) است.

در ادامه، روش صحیح ثبت این هزینه‌ها در دو بخش **حسابداری** و **قوانین مالیاتی** توضیح داده شده است:

### ۱. روش ثبت حسابداری (در دفتر روزنامه و کل)

در حسابداری خیریه‌ها، این هزینه‌ها معمولاً در گروه **«هزینه‌های اداری و عمومی»** طبقه‌بندی می‌شوند.

#### الف) حسابرسی
هزینه‌های حسابرسی (اعم از حسابرسی سالانه، حسابرسی مالیاتی یا بازرسی قانونی) به عنوان هزینه‌های دوره شناخته می‌شوند.

* **کل حساب:** هزینه‌های اداری، عمومی و تشکیلاتی
* **کل حساب فرعی:** هزینه‌های حسابرسی و بازرسی
* **بدهکار:** حساب مربوط به هزینه حسابرسی
* **بستانکار:** حساب نقدی (وجه نقد/ حساب بانکی) یا حساب پرداختنی‌ها (اگر هنوز پرداخت نشده باشد).

**مثال ثبت در دفتر روزنامه:**
> تاریخ: ۱۴۰۲/۱۰/۱۵
>
> بدهکار: هزینه‌های حسابرسی و بازرسی (حساب فرعی هزینه‌های اداری) ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
>
> بستانکار: بانک سپه (حساب جاری) ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
>
> *شرح: واریز حق الزحمه حسابرسی سال مالی ۱۴۰۱*

#### ب) مشاوره مالی
هزینه‌های مشاوره مالی، حقوقی یا مدیریتی که برای اداره بهتر خیریه پرداخت می‌شود.

* **کل حساب:** هزینه‌های اداری، عمومی و تشکیلاتی
* **کل حساب فرعی:** هزینه‌های مشاوره و آموزش
* **بدهکار:** حساب مربوط به هزینه مشاوره
* **بستانکار:** حساب نقدی یا حساب پرداختنی‌ها.

---

### ۲. نکات مهم قانونی و مالیاتی در ایران

برای اینکه هزینه‌های حسابرسی و مشاوره شما «هزینه مقبول» (Deductible) در سازمان امور مالیاتی شناخته شود و مشکلی در بحث معافیت مالیاتی ( موضوع ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم) پیش نیاید، باید نکات زیر رعایت شود:

#### الف) مالیات بر ارزش افزوده
* خدمات حسابرسی و مشاوره، «معامله معاف» محسوب می‌شوند.
* **نکته:** اگر موسسه حسابرسی یا مشاور، «کد اقتصادی» داشته باشد و فاکتور رسمی صادر کند، این فاکتورها مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیستند (نرخ ۰٪). شما باید مبلغ فاکتور را کامل پرداخت کنید و در سامانه مالیات بر ارزش افزوده، بخش «خریدهای معاف» را ثبت کنید.

#### ب) استانداردهای حسابداری موسسات غیرانتفاعی
در ایران، حسابداری خیریه‌ها بر اساس **«استانداردهای حسابداری بخش عمومی»** یا **«استانداردهای حسابداری موسسات غیرانتفاعی»** انجام می‌شود. هزینه حسابرسی باید در دوره مالی متعلق به همان دوره شناسایی شود.

#### ج) ارائه به سامانه دهیاری/شهرداری (برای خیریه‌های ثبت‌شده در کشور)
اکثر خیریه‌ها در سامانه **صدور مجوز موسسات خیریه و NGOها (ساد)** که زیر نظر سازمان دهیاری و شهرداری‌هاست، ثبت شده‌اند. این سامانه صورت‌های مالی را برای بررسی عملکرد خیریه درخواست می‌کند.
* باید صورت‌های مالی (ترازنامه، سود و زیان و گردش وجوه) دقیقاً مطابق با اسناد حسابداری تهیه و در سامانه بارگذاری شود.
* فاکتورهای حسابرسی و مشاوره باید به عنوان اسناد مثبته نزد اسناد خیریه نگهداری شود.

### ۳. فرآیند پرداخت و بایگانی

1. **صدور فاکتور:** دریافت فاکتور رسمی از موسسه حسابرسی یا مشاور (حتماً دارای کد اقتصادی و شماره ثبت).
2. **پرداخت:** واریز وجه به حساب موسسه (ترجیحاً از حساب بانکی خیریه و نه شخصی).
3. **ثبت در دفتر روزنامه:** ثبت سند حسابداری همزمان با تاریخ پرداخت یا تاریخ فاکتور.
4. **صدور سند هزینه:** در نرم‌افزار حسابداری، سند هزینه صادر شده و به ترازنامه و سود و زیان منتقل می‌شود.
5. **آرشیو اسناد:** نگهداری کپی فاکتور و رسید بانکی در پوشه هزینه‌های اداری.

**خلاصه:**
این هزینه‌ها را تحت عنوان **«هزینه‌های اداری و عمومی»** و در فرعی **«هزینه‌های حسابرسی و مشاوره»** ثبت کنید و حتماً برای معافیت مالیاتی، مدارک پرداخت (فاکتور و چک/حواله) را نزد خود نگه دارید.