نحوه ثبت کمکهای پرداختی به صورت بورسیه در حسابداری چیست

در ایران، ثبت کمک‌های پرداختی به صورت بورسیه در حسابداری بسته به نوع کمک و شرایط آن متفاوت است. به‌طور کلی، بورسیه‌ها می‌توانند به دو صورت **کمک‌های بلاعوض** یا **کمک‌های مشروط** (مانند وام‌های قابل بازپرداخت) ثبت شوند. در زیر نحوه ثبت این کمک‌ها در حسابداری توضیح داده شده است:

---

### **۱. بورسیه‌های بلاعوض (کمک‌های غیرقابل بازپرداخت)**
این نوع بورسیه‌ها معمولاً به عنوان **درآمد بلاعوض** در حسابداری ثبت می‌شوند و نیازی به بازپرداخت ندارند.

#### **ثبت حسابداری:**
- **هنگام دریافت بورسیه:**
```
حساب بانکی (بدهکار) ×××
درآمد بلاعوض (بستانکار) ×××
```
(در این حالت، بورسیه به عنوان درآمد غیرعملیاتی در صورت سود و زیان ثبت می‌شود.)

- **اگر بورسیه به صورت پیش‌پرداخت باشد:**
```
حساب بانکی (بدهکار) ×××
پیش‌درآمد بلاعوض (بستانکار) ×××
```
(در این حالت، درآمد بلاعوض به‌تدریج و با تحقق شرایط شناسایی می‌شود.)

---

### **۲. بورسیه‌های مشروط (وام‌های قابل بازپرداخت)**
اگر بورسیه به صورت وام یا کمک مشروط باشد و نیاز به بازپرداخت داشته باشد، به عنوان **بدهی** ثبت می‌شود.

#### **ثبت حسابداری:**
- **هنگام دریافت بورسیه:**
```
حساب بانکی (بدهکار) ×××
بدهی‌های بلندمدت/کوتاه‌مدت (بستانکار) ×××
```
(در این حالت، بورسیه به عنوان بدهی در ترازنامه ثبت می‌شود.)

- **هنگام بازپرداخت:**
```
بدهی‌های بلندمدت/کوتاه‌مدت (بدهکار) ×××
حساب بانکی (بستانکار) ×××
```

---

### **۳. بورسیه‌های مرتبط با هزینه‌های خاص (مانند هزینه تحصیل)**
اگر بورسیه برای پوشش هزینه‌های خاصی مانند شهریه یا هزینه‌های پژوهشی پرداخت شود، می‌تواند به صورت **کاهش هزینه** ثبت شود.

#### **ثبت حسابداری:**
- **هنگام دریافت بورسیه:**
```
حساب بانکی (بدهکار) ×××
هزینه‌های تحصیل/پژوهشی (بستانکار) ×××
```
(در این حالت، بورسیه به عنوان کاهش هزینه در صورت سود و زیان ثبت می‌شود.)

---

### **نکات مهم در ثبت بورسیه‌ها در ایران:**
1. **مبنای نقدی یا تعهدی:**
- اگر حسابداری بر مبنای نقدی باشد، بورسیه در زمان دریافت ثبت می‌شود.
- اگر بر مبنای تعهدی باشد، بورسیه در زمان تحقق شرایط ثبت می‌شود.

2. **مالیات:**
- بورسیه‌های بلاعوض معمولاً مشمول مالیات نمی‌شوند، اما اگر به عنوان درآمد محسوب شوند، ممکن است مشمول مالیات باشند.

3. **استانداردهای حسابداری:**
- در ایران، استانداردهای حسابداری مانند **استاندارد حسابداری شماره ۱ (ارائه صورت‌های مالی)** و **استاندارد حسابداری شماره ۱۶ (دارایی‌های ثابت مشهود)** ممکن است در ثبت کمک‌های بلاعوض تأثیرگذار باشند.

4. **گزارشگری مالی:**
- بورسیه‌های بلاعوض باید در یادداشت‌های همراه صورت‌های مالی افشا شوند.

---

### **مثال عملی:**
فرض کنید یک دانشگاه ۱۰۰ میلیون تومان بورسیه بلاعوض به یک دانشجو پرداخت می‌کند.

**ثبت حسابداری:**
```
بانک (بدهکار) ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰
درآمد بلاعوض (بستانکار) ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰
```

اگر این بورسیه به صورت وام قابل بازپرداخت باشد:
```
بانک (بدهکار) ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰
بدهی‌های بلندمدت (بستانکار) ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰
```

---

در نهایت، نحوه ثبت بورسیه‌ها بستگی به **شرایط پرداخت** و **قوانین مالیاتی و حسابداری** دارد. توصیه می‌شود با یک حسابدار یا مشاور مالیاتی مشورت کنید.